Henry Brooke: Chavandozlikni to‘xtatgan, lekin ruhiy jangini davom ettirgan

Shimoliy sakrash poygalari uchun tanish bo‘lgan manzara endi o‘zgarmaydi. Devor yonida qizil shlem, qamchi, qo‘lqop. Yonida esa o‘zi aytganidek, “falokat emas, lekin alamli” qaror bilan yuzma-yuz qolgan chavandoz – Henry Brooke.

35 yoshli sobiq champion conditional 2024-25 yilgi hayotidagi eng serg‘alaba mavsumidan so‘ng, majburan jilovni qo‘yib qo‘ydi. So‘nggi marta u o‘tgan yil sentyabrida Perthda yiqilib, oyog‘ini sindirgan paytida musobaqaga chiqqan edi. Oyoq tuzaldi. Bo‘yin esa – yo‘q.

Bo‘yin bardosh bermadi

Brooke 2008 yildan beri sakrash poygalarida qatnashib kelar, og‘ir yiqilishlar, komaga tushish, sinishlar orqali qayta-qayta ortga qaytardi. Lekin bo‘yinidagi muammolar bu safar uni ortga emas, chetga olib chiqdi.

“Bu keskin fojea emas. Hech kim o‘lmagan. Endi minolmasligim achinarli, lekin bu falokat emas,” – deydi u. Oddiy jumla, lekin ichida 17 yillik kurashning og‘irligi bor.

“Oyog‘im unchalik yomon emas, lekin bo‘yinim tufayli menga endi minishga ruxsat berishmaydi. Uni ikki marta sindirganman, nervlar va umurtqalarda o‘zgarishlar bor. Operatsiya qilsa ham, baribir minolmayman. Kunlik hayotimni yashashim mumkin, dunyoning oxiri emas.”

Bu so‘zlarda hafsalasi pir bo‘lgan chavandoz ohangi yo‘q. Ko‘proq, holatni qabul qilgan, lekin ichida baribir start chizig‘ini sog‘ingan sportchining ovozi eshitiladi.

Fighting Fifthdan Eidergacha

Brooke ismi birinchi marta katta sahnaga 2019 yilda Newcastle dagi Grade 1 Fighting Fifth Hurdle orqali chiqqan edi. Micky Hammond tayyorlagan Cornerstone Lad bilan u 2-13 favorit Buveur D’Air ni yengib, katta sensatsiya yaratdi. O‘sha payt u buni “ko‘proq hayrat, kamroq idrok qilingan baxt” sifatida his qilganini tan oladi.

So‘nggi yillarda u Eider Chase ni ikki marta yutdi, Oliver Greenall va Josh Guerriero bilan samarali tandemdga aylandi va o‘zining eng yaxshi natijasiga erishdi: 2024-25 yillarda 62 g‘alaba – shaxsiy rekord.

Shimoliy yo‘laklarda esa uning izlari allaqachon chuqur. Becher Chase, Grand Sefton Chase, uch yil ketma-ket Rowland Meyrick Chase – bularning barchasi Brooke nomi bilan bog‘liq poygalar.

Uning “CV”si qalin:

• Grade 1: Cornerstone Lad bilan Fighting Fifth Hurdle (2019)
• Becher Chase: Highland Lodge (2015)
• Grand Sefton Chase: Gesskille (2023)
• Sky Bet (Great Yorkshire) Chase: Wakanda (2018)
• Eider Chase: Sam's Adventure (2021), Anglers Crag (2024)
• Rowland Meyrick: Definitly Red (2016), Get On The Yager (2017), Lake View Lad (2018)
• Grade 2 g‘alabalar: Across The Bay (2013 Rendlesham Hurdle), Shades Of Midnight (2019 Rendlesham Hurdle), Homme Public (2023 Arkle Trial Novices' Chase)

588 g‘alaba. Champion conditional 2011-12 (42 g‘alaba). Oxirgi uch mavsumda umumiy jadvalda 12-o‘rin. Oxirgi to‘liq mavsumida – 62 marra birinchiligi.

Statistika quruq ko‘rinishi mumkin. Lekin ularning orqasida bir marta emas, bir necha bor sinib, yana qaytgan tananing izlari bor.

Ajoyib davr bo‘ldi

Brooke shimoliy sakrash sahnasining deyarli 20 yil davom etgan doimiy qismi bo‘ldi. U 2011-12 yillarda claimers chempioni bo‘lganida, ko‘pchilik uni kelajakdagi yirik nomlardan biri sifatida ko‘rgan.

“O‘ta ajoyib vaqt o‘tkazdim,” – deydi u. “Birinchi ish joyim Kevin Ryan bilan bo‘lgan, olti oy davomida minishni o‘rgandim. Keyin Kate Walton va Richard McGrath yoniga bordim – ular meni qanotlari ostiga olishdi, odob-axloq, tartibni o‘rgatishdi. Keyin Donald McCain.”

U bularning barchasini sanab o‘tarkan, har bir ismga alohida minnatdorlik bilan to‘xtaladi. Agentlarini ham unutmaydi: “Champion conditional bo‘lgan paytimda agentim Richard Hale edi, keyin Wilson Renwick. Ikkalasiga ham rahmat.”

Bolaligidan orzu qilgan kasbini tanlaganini aytadi: “Men har doim chavandoz bo‘lishni xohlardim va bolalik orzumni yashadim. Ko‘p g‘alabalar, yaxshi otlar bilan yurdim. Grade 1 yutish ajoyib edi, lekin o‘sha paytda ko‘proq shok edi, shuning uchun u qanchalik muhim ekanini keyinroq tushunasan.

“Lekin eng katta yutuq – bu tanishgan odamlarim. Kimdir mashhur, kimdir otning o‘ndan bir ulushiga ega xolos – baribir.”

Tanani sindirgan, ruhni emas

Brooke ning faoliyati jarohatlar ro‘yxatidek ko‘rinishi ham mumkin. Ba’zan ularning o‘zi ham poygalar kabi dahshatli.

• 2016 yil oktyabr – Hexham dagi dahshatli yiqilish: bir nechta suyaklar singan, o‘pka teshib ketgan, sun’iy koma.
• 2020 yil oktyabr – mashg‘ulot paytidagi yiqilish: bo‘yinda uchta umurtqa sinishi, falaj bo‘lib qolish xavfi atigi bir necha santimetr narida bo‘lgan. O‘shanda u o‘zini “biroz yumshoq” deb o‘ylab, o‘zi mashinada kasalxonaga haydab borganini aytgan.
• 2021 yil oktyabr – Kelso dagi yiqilish: besh qovurg‘a singan, yana o‘pka teshib ketgan. O‘zi hazil bilan: “Oktyabr, aniqki, mening oyim emas,” degan.
• 2022 yil fevral – Sedgefield da uchinchi to‘siqda yiqilib, bo‘yindagi bir necha umurtqani yana shikastlagan.
• 2023 yil iyul – qo‘lda bir nechta sinishlar, sentyabr oxirida qaytgan.
• 2025 yil sentyabr – Perthda to‘siqda yiqilib, oyog‘ini sindirgan. Bu – uning so‘nggi yurishi bo‘lib chiqdi.

“Bir narsani o‘zgartirish imkonim bo‘lsa, so‘nggi yillarda hammasi silliq kechishini xohlagan bo‘lardim,” – deydi u. “Lekin men shikoyat qiladiganlardan emasman.

“The Injured Jockeys Fund va Jack Berry House har safar meni qayta yig‘ib berishdi, ularga nihoyatda minnatdorman – ular bo‘lmaganda, hanuz million bo‘lakka bo‘lingan bo‘lardim.”

Bu gaplarda ham hazil, ham achchiq haqiqat bor. Brooke poygalardan ketmoqda, lekin jangchi ohangini yo‘qotmagan.

Poygadan – biznesga

Chavandoz bo‘lishni to‘xtatdi, lekin to‘xtab qolmadi. So‘nggi safar jarohat olgan paytida u yangi ish boshlagan – VIP hojatxona treylerlari biznesi.

“North Yorkshire Toilets deb ataladi, juda yaxshi ketayapti,” – deydi u. “Kimga hojatxona kerak bo‘lsa, menga qo‘ng‘iroq qilsin!”

Kulgi aralash ibora, lekin unda ham xuddi poygada bo‘lgani kabi: yiqilsang, tur, yo‘lni davom ettir, degan kayfiyat bor.

U baribir poygalarga borishni davom ettiradi. Lekin bu safar yon tomondan qaraydi. Va sportning o‘zi haqida keskinroq gapiradi.

“Sportning tuzilishi o‘zgarishi kerak. Poygalar juda ko‘p, egalar esa yetarlicha qaytarmayapti,” – deydi u. “O‘g‘lim besh yoshda, chavandoz bo‘lishni xohlaydi, lekin u ulg‘ayganida poygalar qoladimi, shundan xavotirdaman.”

Bu savol havoda osilib qoladi. Brooke ning faoliyati tugadi, lekin uning tashvishi – butun tarmoqniki.

So‘nggi marra, lekin so‘nggi bob emas

Brooke ning birinchi g‘alabasi 2010 yil 16 may kuni Market Rasen dagi hunter chase – Farmer Frank bilan bo‘lgan. Oxirgisi – Heart Above bilan 2025 yil 17 sentyabrda Kelso da. Oxirgi yurishi – Wearelongterm bilan Perthda yiqilish.

Birinchi va oxirgi poyga orasida 588 marta marrani birinchi bo‘lib kesgan chavandoz, ikki marta singan bo‘yin, komaga olib kirilgan tana, lekin sindirib bo‘lmagan ruh turibdi.

U endi start chizig‘ida saf tortmaydi. Ammo shimoliy yo‘laklarda, Becher to‘siqlari ustida, Newcastle shamoli ostida, Cornerstone Lad bilan Buveur D’Air ni ortda qoldirgan o‘sha kunlarda uning izi qoladi.

Savol endi shunday: uning o‘g‘li chavandoz bo‘lishga ulgurguncha, bu izlar ustidan yana yangi avlodlar yuguradimi yoki Henry Brooke xavotiri haqiqatga aylanadimi?