Jeff Bezos Liverpool kapitalida ulkan sarmoya kiritmoqda
Anfield atrofida allaqon o‘zgarish shamoli esayotgan edi. Endi esa bu shamolga global biznes gigantlari ham qo‘shilmoqda. Amazon asoschisi Jeff Bezos boshchiligidagi konsorsium Liverpool kapitalining 30 foizini sotib olish bo‘yicha kelishuvni yakunlash arafasida turibdi.
Taxminan 1,35 milliard funt sterling. Gap shuncha pullik paket haqida ketmoqda.
Bezos, Bhatia, Saverin – yangi kuch markazi
Investorlar guruhiga Amit Bhatia yetakchilik qilmoqda. U hind milliarder Lakshmi Mittalning kuyovi, ilgari Queens Park Rangers aksiyadori bo‘lgan. Endi esa uning nigohi Premier League gigantiga qaratilgan.
Konsorsium tarkibida yana bir yirik ism – Facebook hammuassisi Eduardo Saverin. Ular birgalikda klubning qariyb uchdan bir qismini qo‘lga kiritish arafasida. Manbalarga ko‘ra, kelishuv de-fakto kelishib olingan, biroq rasmiy yakuniga yetishi uchun yana bir oycha vaqt ketishi mumkin.
Bezosning o‘zi Forbes bahosiga ko‘ra qariyb 257 milliard dollar (taxminan 190 milliard funt) boylikka ega. Bu uni dunyodagi eng badavlat insonlar ro‘yxatida to‘rtinchi pog‘onaga qo‘yadi. Saverin haqida esa 32 milliard dollarlik boylik borasida xabar qilinadi. Moliyaviy qudrat darajasi shundoq ko‘zga tashlanadi.
Bu Bezos uchun futbolga birinchi jiddiy kirib kelish bo‘ladi. U avval NFL franchayzalariga taklif berish imkoniyatlarini o‘rgangan, ammo real sarmoya darajasiga yetmagan edi. Endi esa 62 yoshli tadbirkor Liverpool bitimi doirasida klub kapitalidan ulush oladi. Kelishuv bo‘yicha maslahat berishda Deloitte ishtirok etgani tushuniladi.
Amazonning sportga kirib kelishi va Anfielddagi burilish
Jeff Bezos hozirda Amazon’ning ijrochi raisi. U besh yil oldin bosh direktorlik lavozimini topshirgan, lekin kompaniya strategik yo‘nalishlarida ta’siri hanuz kuchli. Aynan uning davrida Amazon onlayn savdodan tashqariga chiqib, ko‘ngilochar va sport translyatsiyalari bozoriga agressiv kirib bordi.
Amazon yaqinda yakunlangan olti mavsum davomida har yili 20 ta Premier League o‘yinining Buyuk Britaniyadagi jonli translyatsiya huquqiga ega edi. Shuningdek, bir qator Yevropa mamlakatlarida Champions League, AQShda esa NFL ko‘rsatuvlarini namoyish qilib kelmoqda. Endi esa bu ekotizimga to‘g‘ridan-to‘g‘ri bir klubga sarmoya qo‘yish orqali yangi halqa qo‘shilishi mumkin.
Liverpool uchun esa bu, shunchaki, navbatdagi investor emas. Bu global media va texnologiya gigantlari bilan yanada chuqurroq integratsiya qilish imkoniyati.
FSG davri va yangi sahifa
Fenway Sports Group 2010 yilda Merseyside klubini sotib olganidan beri Liverpool tarixida yangi bob ochildi. Ular davrida klub ichki va xalqaro sahnada qayta tiklandi, shu jumladan, ikki marta Premier League chempionligi qo‘lga kiritildi.
FSG 2023 yilda ham klubning 3 foizini AQSh xususiy kapital kompaniyasi Dynasty Equity’ga sotgan edi. Endi esa ancha yirik paket bo‘yicha kelishuv yakunlanmoqda. Bu FSG’ning to‘liq chiqib ketishi emas, balki kapital tuzilmasini qayta formatlashga o‘xshaydi.
Yoz Anfield uchun tinch o‘tmadi. Andoni Iraola bosh murabbiy sifatida Arne Slot o‘rnini egalladi. Mohamed Salah esa klub bilan shartnomasi tugagach, erkin agent sifatida ketdi va Trabzonspor safini to‘ldirdi. Shu bilan birga, FSG tarkibida muhim figuradan biri – Michael Edwards bosh ijrochi direktor lavozimini tark etdi.
Savol: bu sarmoya nimani o‘zgartiradi?
Raqamlar ulkan. Ismlar yanada ulkan. Bezos va hamkorlari kelishi bilan Liverpool nafaqat transfer bozori, balki media, texnologiya va global brendlash maydonida ham boshqa ligaga o‘tishi mumkin.
Biroq Anfield tomoshabinlari uchun bitta mezon o‘zgarmaydi – maydondagi natija. Yangi davr, yangi pul, yangi murabbiy. Endi savol bitta: bu kuchlar yig‘indisi Liverpool’ni yana cho‘qqiga qaytaradimi yoki bu ham navbatdagi katta sarlavha bo‘lib qoladimi?
