KNVB va Roberto Martinez: Niderlandiya futbolida yangi davr boshlanishi
Niderlandiya futbol uyushmasi o‘z tarixidagi eng keskin burilishlardan birining ostonasida turibdi. De Telegraaf xabariga ko‘ra, KNVB texnik direktori Nigel de Jong 53 yoshli ispaniyalik mutaxassis Roberto Martinez bilan Malagada yuzma-yuz uchrashuv o‘tkazdi. Bu oddiy ish suhbati emas. Bu – deyarli yarim asr davom etgan an’anani sindirishga urinish.
De Yongning Malagadagi tashrifi – eski yo‘lga rad javobi
Ko‘pincha murabbiy tanlovi ichkarida, o‘z doirasida hal etiladigan KNVB bu safar mutlaqo boshqa yo‘lni tanladi. Federatsiya Ronald Koeman o‘rniga munosib voris topish uchun ichki bozordagi deyarli barcha yirik nomlarni boy berib bo‘ldi.
Peter Bosz, Arne Slot, Erik ten Hag – barchasi turli professional sabablarga ko‘ra poygani tark etdi. Natijada, “Oranje”ni har doimgidek niderlandiyalik murabbiy boshqarishi kerak degan yillab shakllangan qarash larzaga keldi.
Shu fon fonida Martinez nomi jiddiy variant sifatida oldinga chiqdi. Malagadagi uchrashuv – shunchaki tanishuv emas, balki federatsiyaning o‘z falsafasiga qay darajada qayta qarashga tayyor ekanini ko‘rsatuvchi kuchli signal.
Happel soyasi va yarim asrlik tabu
Agar Martinez tayinlansa, bu KNVB siyosatida tarixiy burilish bo‘ladi. Niderlandiya terma jamoasini mahalliy bo‘lmagan murabbiy oxirgi marta 1978 yilda boshqargan – avstriyalik Ernst Happel o‘shanda Oranje’ni jahon chempionati finaliga olib chiqqan edi.
O‘shandan beri mamlakat sportidagi eng nufuzli lavozim faqat niderlandiyaliklarga ishonib topshirildi. Bu nafaqat amaliy, balki ramziy chiziq edi: “bizning futbol – bizning murabbiylar qo‘lida”.
Endi esa bu chiziq o‘chirilishi mumkin.
Ispaniyalik, lekin “kruyffchi”
Martinezning ispan bo‘lishi KNVB ichida hamma uchun ham muammo emas. Aksincha, ayrimlar uni niderlandcha futbol nazariyasining tabiiy davomchisi sifatida ko‘rmoqda.
U Jordi Cruijff bilan yaqin do‘st, Johan Cruijff g‘oyalarining ashaddiy tarafdori sifatida yillar davomida tilga olinib keladi. Pozitsion o‘yin, to‘pni nazorat qilish, intellektual pressing – bularning barchasi Niderlandiya futbol maktabi uchun begona emas.
Shu bois, federatsiya ichidagi bir qancha shaxslar nazarida Martinez pasporti ispan bo‘lishiga qaramay, g‘oyaviy jihatdan “o‘z odam”.
Arne Slot: “Men har kuni maydonda bo‘lishni xohlayman”
Bu jarayon fonida Arne Slot atrofidagi mish-mishlar alohida mavzuga aylandi. U vatani terma jamoasini qabul qilib olishi mumkin bo‘lgan asosiy nomlardan biri edi, ammo poygadan chiqib ketdi. Ayrim xabarlarda bu qaror maosh va shartnoma muddati bilan bog‘langani aytildi.
Slot bunday gaplarga o‘zi nuqta qo‘ydi. 47 yoshli murabbiy bayonotida shunday deydi: so‘nggi haftalarda, ayniqsa oxirgi kunlarda terma jamoa bo‘sh o‘rni bo‘yicha turli xabarlar tarqaldi, go‘yoki u uzoq muzokaralardan, shu jumladan maosh va shartnoma davomiyligiga oid bahslardan so‘ng jarayondan chiqqan. U bu taxminlarni rad etadi: muzokaralar bu bosqichga ham yetmagan.
Slot o‘zini ayni pallada har kuni mashg‘ulot maydonida, futbolchilar yonida ko‘rishni afzal ko‘rishini ochiq aytdi. Terma jamoa murabbiyligi esa bunday intensiv, kundalik ish rejimini taklif qila olmaydi. Shunday qilib, asosiy mahalliy nomlardan yana biri ro‘yxatdan o‘chirildi.
Ichki variantlar: Reiziger bilan “Okura”dagi uchrashuv
Martinezga e’tibor kuchaygan bir paytda KNVB ichkariga ham qarab ko‘rdi. Nigel de Jong va Clarence Seedorf, professional futbol bo‘yicha direktor Marianne van Leeuwen bilan birga, Amsterdamdagi Okura mehmonxonasida Michael Reiziger bilan uchrashuv o‘tkazdi.
Bu uchrashuv Johan Cruijff Schaal doirasidagi PSV – AZ uchrashuvidan biroz oldin bo‘lib o‘tgan. Ramziy manzara: Cruijff nomi, niderlandcha futbol falsafasi, va shu fonda yangi terma murabbiy qidiruvi.
Ammo xabarlar bo‘yicha, Reiziger – hozirgi Jong Oranje murabbiyi – bilan bu uchrashuvdan keyin hech qanday davomiy muzokaralar bo‘lmagan. Ichki zaxiradan topiladigan “ideal nom” hozircha ko‘rinmayapti.
Van Gaalning chetda qolishi – muxlislar uchun og‘riqli nuqta
Bu qidiruv jarayoni biror bahssiz o‘tayotgani yo‘q. Eng katta savollardan biri: nega Louis van Gaal umuman jarayonga kiritilmadi?
75 yoshli mutaxassis terma jamoani uch marta boshqargan, uning qaytishini istagan muxlislar soni kam emas. Ammo xabarlarga ko‘ra, KNVB Van Gaal bilan to‘rtinchi bor jamoani qabul qilib olishi haqida umuman bog‘lanmagan.
Bu qaror federatsiya bilan tribunalar orasida sovuqlik kiritishi mumkin. Ayniqsa, tajriba va an’anaga tayanishni xohlayotganlar ko‘zida.
Savol ochiq: Oranje jasorat qiladi yoki an’anaga qaytadimi?
Shu tariqa, KNVB stolida ikki xil yo‘l yotibdi. Biri – yarim asrlik an’anani yorib o‘tish va Roberto Martinezga ishonch bildirish. Ikkinchisi – ichki variantlarga qaytib, o‘z maktabidan navbatdagi murabbiyni topish.
Malagadagi uchrashuv bu qarorning qaysi tomonga og‘ishini aniq ko‘rsatmaydi, lekin bir narsani ayon qildi: federatsiya endi eski qoliplar bilan cheklanib o‘tirishga tayyor emas.
Savol shunday: Oranje kelasi yillarda kimning futbol falsafasini maydonga olib chiqadi – yangi davrga yuz tutgan ispan mutaxassisnikinimi yoki yana bir bor o‘z maktabiga suyanadimi?
