Man Utd’ning “anti-tout” operatsiyasi: Olti yoshli muxlis cheklov ostida qoldi
Manchester’da chiptalar bo‘yicha kurash qizib ketar ekan, Man Utd’ning qat’iy siyosati kutilmagan zarbani eng kichiklardan biriga berdi. Olti yoshli Ruari endi sevimli jamoasining safar o‘yinlariga ota-onasi bilan bora olmaydi – uning mavsumiy chiptasiga cheklov qo‘yilgan.
Urmstonlik 39 yoshli Keti buni tushunolmayapti. Uning aytishicha, “futbolga aqldan ozgan” o‘g‘li uchun Hull’ga bo‘ladigan Premer-liga ochilish o‘yiniga safar chiptasini olish imkoni birdaniga yo‘qoldi. Ruari bundan oldin ham klub uchun maxsus bola – u bir marta klubning maskoti bo‘lib maydonga tushgan.
“Markazdan boshqarilayotgan” akkauntlar shubha ostida
BBC ko‘rgan klub xatida aytilishicha, Ruari akkauntiga “takror va takror” kirishlar, shuningdek “juda yuqori” sonli boshqa chiptali akkauntlar bilan bog‘liq faollik ularning markazdan boshqarilayotganidan darak berishi mumkinligi qayd etilgan.
Klubning ichki tekshiruvi natijasida Ruari ham “minglab” muxlislar qatorida cheklovga uchragan. Bu keng ko‘lamli operatsiya chipta sotuvchilarni – “touts”larni – aniqlash va yo‘qotishga qaratilgan.
Man Utd oldinroq e’lon qilgan bayonotlarida aniqlangan akkauntlarning “mutlaq ko‘pchiligi” to‘g‘ri belgilanganiga ishonishini bildirgan, lekin hech qanday qoidabuzarlik qilmagan ba’zi muxlislar ham tasodifan zarba ostida qolganini tan olgan.
“Biz hech narsa sotmaganmiz”
Keti bunga qat’iy e’tiroz bildiradi. Uning so‘zlariga ko‘ra, u faqat oila a’zolariga akkauntlardan foydalanishda yordam bergan, chiptalarni boshqargan, xolos.
U o‘z murojaatida bir qator nuqtani alohida ta’kidlagan: hech bir chipta foyda uchun sotilmagan, reklama qilinmagan, ruxsatsiz uchinchi shaxslarga berilmagan, hech qanday avtomatlashtirilgan dastur, bot yoki skript ishlatilmagan. Kimdir bir-ikki o‘yinga bora olmaganida, chiptalar faqat klubning rasmiy tizimi orqali boshqa oila a’zolariga yo‘naltirilgan.
Klubning javob xatida aynan shu rasmiy yo‘naltirish jarayoni yoki boshqa muxlislar bilan birgalikda ariza topshirishning o‘zi dalil sifatida ko‘rilmagani aytilgan. Ammo “ko‘lam, tez-tez takrorlanishi va umumiy naqsh” yetarlicha tushuntirib berilmagani ta’kidlangan.
Natijada klub Ruari akkaunti va u bilan bog‘liq chiptalar “boshqa shaxs nazoratiga o‘tgan va ruxsat etilgan jarayonlardan tashqarida ishlatilgan” degan xulosaga kelgan. Xatda oila chiptalarni qayta sotgani yoki bot ishlatgani aniq ayblov sifatida yozilmagan, lekin ishonchsizlik soyasi baribir qolgan.
Old Trafforddan boshlangan muhabbat
Keti uchun bu qaror faqat texnik masala emas. Bu – oilaviy tarixga tekkan zarba.
Uning aytishicha, Ruari tug‘ilganidan beri mavsumiy chiptaga ega. Oila bo‘lib uy o‘yinlarigina emas, safar va Yevropa uchrashuvlariga ham muntazam qatnashgan. Man Utd’ni qo‘llab-quvvatlash, deydi u, “biz qiladigan yagona narsa”.
Keti eri bilan Old Trafford’da tanishgan. U deyarli 20 yildirki o‘zi ham mavsumiy chiptaga ega. Marhum onasi va aka-ukalari ham xuddi shunday. Bu faqat klub emas, butun avlodni birlashtirgan odat.
“Ruari yurishga tushgan kundan beri oyog‘ida to‘p bo‘lgan”, deydi u. “U shunchaki futbolga aqldan ozgan”.
O‘tgan mavsum Ruari Crystal Palace bilan o‘yinda Man Utd maskoti bo‘lib maydonga tushgan. Oila bilan birga u Seville, Istanbul va Bilbao safarlarida jamoani qo‘llab-quvvatlagan.
Ijtimoiy tarmoqdagi og‘riqli post
Keti yozgan post X’da qisqa vaqt ichida portladi. Unda u cheklov Ruari “yuragini sindirishini” aytgan. Post 1,3 million martadan ko‘proq ko‘rilgan.
Shunga qaramay, u o‘g‘liga hali hech narsa aytmagan. “Buni olti yoshli bolaga yuklay olmaysiz”, deydi u.
Yangi mavsumning birinchi o‘yini esa allaqachon qo‘ldan ketgan. “Birinchi o‘yinini albatta o‘tkazib yuboramiz”, deydi u og‘ir xo‘rsinib. “Dadasiga qarab, ‘Buni undan qanday tortib olasan?’ deb so‘radim”.
“Qo‘shiq bo‘limi” va oila halqasi
Keti atrofida 19 nafar qarindosh va do‘stlardan iborat kichik “tribuna jamoasi” shakllangan. Ularning maqsadi – Old Trafford’dagi qo‘shiq aytiladigan sektorda yonma-yon o‘tirish.
Bu katta guruhning chiptalarini, ayniqsa safar o‘yinlari uchun arizalarni asosan Keti yuritadi. Oila a’zolari bir-biriga akkauntlarni boshqarishda yordam beradi, ba’zan bir xil qurilmalar va internet aloqalaridan foydalanadi. Aynan shu “bir markazdan” boshqarilayotgandek ko‘ringan tizim klubning xavotirini uyg‘otgan.
Keti klubga yo‘llagan tushuntirishida bu – faqatgina oila bo‘lib o‘yinlarda yonma-yon bo‘lish istagi, xolos, deya ta’kidlagan.
Tezkor rad javobi
21-iyul kuni tushdan keyin Keti klubdan javob oldi. U o‘z tushuntirishini yuborganiga qariyb to‘rt soat bo‘lgan edi. Javob qisqa, lekin qat’iy bo‘ldi: cheklov o‘z kuchida qoladi.
Xatda qaror “taqdim etilgan ma’lumot va klub tekshiruvi bo‘yicha batafsil ko‘rib chiqish”dan so‘ng qabul qilingani yozilgan.
Keti hozirda klubning apellyatsiya hay’atiga yana bir bor murojaat qilganini aytadi. Shunga qaramay, Ruari akkaunti hanuz cheklangan. Olti yoshli bola esa hozircha bu haqda bilmaydi. U uchun futbol – o‘yin, maydon, qahramonlar. Kattalar uchun esa bu tobora ko‘proq qoidalar, algoritmlar va xavotirlar jangiga aylanib boryapti.
Savol shuki, Man Utd chipta bozoridagi soxtakorlikka qarshi kurashar ekan, bu kurashning narxi sifatida qancha haqiqiy, sodiq muxlislar chetga surilib qoladi?
