Newcastle United transferlarida Elanga va Wissa: natijalar va umidlar
Premyer-ligada transferlarning yarmi baribir ishlamaydi. Liverpool’ning sobiq tadqiqot direktori Dr Ian Graham xulosasi shu.
Ammo bir muddat shunday tuyuldiki, bu qoida Newcastle United’ga tegishli emas. Alexander Isak, Bruno Guimaraes, Kieran Trippier, Dan Burn – St James’ Park’da ketma-ket urilgan toza zarbalar, to‘g‘ri tanlovlar edi. Klub go‘yo bozor kodini yechgandek ko‘rindi.
O‘tgan yozgacha.
O‘sha transfer oynasida £100 milliondan ortiq sof xarajat qilindi, lekin darhol natija bergan yagona ism – himoyachi Malick Thiaw bo‘lib qoldi. Qolganlari? Hali ham savol ostida. Shu paytda Newcastle yangi kuchlarga muhtoj bo‘lsa-da – klub Hoffenheim vingeri Bazoumana Toure bo‘yicha ishni yakunlash arafasida – o‘tgan yoz kelgan futbolchilardan ancha ko‘proq narsa talab qilinadi.
Eddie Howe mavsum yakunidagi matbuot anjumanlaridan birida qisqa, lekin aniq gapirdi: ularning barchasiga ishonadi. “Ular o‘zini ko‘rsatadi”, dedi u. Bu yoz va kuz aynan shuni isbotlash davri bo‘ladi. Hozircha esa Anthony Elanga va Yoane Wissa Jahon chempionatidagi o‘yinlari bilan ijobiy signallar berdi.
Nottingham Forest va Brentford safida Newcastle skautlarining ko‘ziga tashlangan o‘sha eski, dadil, beparvo futbolchilarga o‘xshab qolishdi. Hatto turnir davomida ikkovlon jami beshta gol urishdi – bu, kulgilisi shundaki, klubdagi ilk mavsumlaridagi umumiy natijalariga teng.
Jahon chempionatidan xulosa chiqarish har doim xavfli. Ammo savol baribir havoda: Elanga va Wissa shu yangilangan ishonchni Tyneside’ga olib qayta oladimi?
Elanga: 4:0 hisobda maydonga tushib, o‘yinni o‘zgartirgan yigit
Elanga deyarli hech narsasini yo‘qotmasdi. Shvetsiya Niderlandiyaga qarshi ikkinchi guruh o‘yinida 4:0 hisobida yutqazayotgan paytda u zaxiradan maydonga tushdi. 24 yoshli hujumchi atigi to‘rt daqiqada javob berdi – chaqqon qarshi hujum, to‘g‘ri yugurish, sovuqqon yakun. Bir lahza ichida o‘yinning ohangi o‘zgardi.
Keyingi uchrashuvda, Yaponiyaga qarshi, u allaqachon asosiy tarkibda edi. Chapdan ichkariga kirib, o‘ng oyog‘ida to‘pni burab, tenglashtiruvchi golni urdi. Shvetsiya baribir 1/16 finalda Fransiyaga 3:0 hisobida yutqazib, turnirni tark etdi, lekin Elanga baribir o‘ziga yarasha obro‘ orttirdi. Tezligi, keskinligi, qarshi hujumdagi xavfi – bularning barchasi yana bir bor ko‘rindi.
“U o‘yinni o‘zgartira oladigan futbolchi,” dedi uning sobiq jamoa va terma jamoadoshi Emil Krafth. Nottingham Forest davrida u buni ko‘p marta isbotlagan. Newcastle’da esa hammasi bunchalik oson kechmadi.
Howe jamoasining murakkab, mayda detallariga boy tizimi unga og‘ir bo‘ldi. To‘liq yozgi tayyorgarlikdan keyin ham. Ba’zi lahzalar porladi – u qanday futbolchi bo‘lishi mumkinligini eslatib turdi.
Nou Camp’dagi Chempionlar ligasi pley-offida dubl. St James’ Park’da Liverpool va Barcelona himoyasini tezligi bilan titratgan kechalar – faqat yakunlovchi zarbani jamoadoshlari topa olmadi. Ammo bularning barchasi bo‘lak-bo‘lak bo‘lib qoldi, tizimli natijaga aylana olmadi. £55 millionlik transfer uchun bu, albatta, og‘riqli davr edi.
Shunga qaramay, Elanga taslim bo‘layotgani yo‘q. “U o‘ziga muvaffaqiyatsizlikka yo‘l qo‘yadigan darajada ruhiy zaif emas,” dedi unga yaqin manba.
U ilhom izlab uzoqqa qarashi shart emas. Anthony Gordon ham Premyer-ligada tajribaga ega bo‘lsa-da, 2023 yilda Everton’dan kelganidan so‘ng Newcastle’da moslashish uchun vaqt talab qilingan edi. Haddan tashqari ishtiyoq bilan o‘ynar, kiyinish xonasida doimiy ravishda nimalarni yaxshilash kerakligini so‘rardi.
Keyin esa o‘yin o‘zgardi: to‘p bilan mas’uliyatliroq muomala, uchinchi zonada to‘g‘ri qarorlar, Angliya U-21 terma jamoasi bilan o‘tgan muvaffaqiyatli Yevropa chempionatidan keyin portlash. Krafth Elanga bilan o‘xshashliklarni ko‘radi.
“Menimcha, Anthony uchun ikkinchi mavsum boshqacha bo‘ladi,” deydi u. “Nimalarga duch kelishini biladi. Murabbiy undan nimani xohlayotganini ham endi aniqroq tushunadi.”
Elanga kamida nimalar kutayotganini tasavvur qilardi. Wissa esa bunday imkoniyatga ham ega bo‘lmadi.
Wissa: buzilgan tayyorgarlik, singan ritm va kechikkan portlash
Brentford’dan ketishni va o‘z navbatida £55 millionlik transferni oxirigacha surishni istagan Wissa uchun Newcastle’dagi birinchi mavsum eng yomon ssenariy bilan boshlandi. U yozgi tayyorgarlikni to‘liq o‘tkaza olmadi, so‘ngra DR Congo safida tizzasidan jarohat oldi.
Keyin esa shoshildi. Howe ishonchini oqlash, yangi jamoasiga yordam berish uchun imkon qadar tezroq qaytishga urinib ko‘rdi. Dastlabki olti o‘yinida uchta gol – start yomon emas. Lekin shu yerda to‘xtab qoldi.
29 yoshli hujumchi ritm topa olmadi, yirik imkoniyatlarni boy berishga moyil bo‘lib qoldi, mashg‘ulotlardagi uzilishlar esa zich taqvim fonida o‘zini ko‘rsatdi. Vaqt o‘tishi bilan charchoq, ishonchsizlik va bosim bir-biriga qo‘shilib ketdi.
Shunga qaramay, bir necha oy o‘tgach, aprel oyida Howe mashg‘ulotlarda “uning eng yaxshi ko‘rinishi”ni ko‘rayotganini aytdi. Wissa nihoyat moslasha boshlayotgandek tuyuldi. Tanasi yengillashdi, harakati tezlashdi.
“Yangi klubga kelsangiz, sizni nima kutayotganini bilmaysiz,” deydi Krafth. “Ayniqsa Newcastle’da – mashg‘ulotlarimiz, o‘yin uslubimiz bilan. Hech bir futbolchi bunday intensivlikka tayyor emas.”
Klub ichkarisida ham shunday fikr bor edi: mavsum oxirida taqvim biroz yumshagach, kengroq guruh bilan tizimli ishlash imkoniyati paydo bo‘ldi va yangi futbolchilar, jumladan Wissa, bundan foyda ko‘rdi. U Jahon chempionatiga yanada chaqqon, yengil va ishtiyoq bilan bordi. Va sahnadan zavq oldi.
DR Congo tarixidagi ilk Jahon chempionati goli – Wissa tomonidan urilgan nafis bosh zarbasi Portugaliyaga qarshi 1:1 o‘yinda. O‘zbekiston darvozasiga qarshi bir necha imkoniyatni boy bergan bo‘lsa-da, keyingi uchrashuvda u portladi: dubl, “eng yaxshi o‘yinchi” sovrini va mamlakatni tarixda ilk bor 1/8 finalga olib chiqqan 3:1 hisobidagi g‘alaba.
Angliyaga qarshi 1/16 finalda u ustunga tegizib yuborgan zarbasi bilan o‘yin taqdirini o‘zgartirib yuborishi mumkin edi. Hisob 1:0 bo‘lganida, u to‘pni darvozaga emas, direkka yo‘lladi. Natijada DR Congo mag‘lub bo‘ldi. Shunga qaramay, bu baribir uning uchun unutilmas turnir bo‘lib qoldi.
“Newcastle’da eng yaxshi tomonimni ko‘rsata olmadim,” dedi u Jahon chempionati paytida. “Lekin vaqtim kelishini bilar edim.”
Howe va klub rahbariyati hozir aynan shunga umid qilmoqda. Bu faqat Wissa uchun emas, Elanga uchun ham sinov davri bo‘ladi.
Yozgi tayyorgarlik, qayta yuklangan ishonch, Jahon chempionatidan olib kelingan ritm – bularning barchasi bir nuqtada jamlanishi kerak. Savol bitta: Newcastle o‘tgan yozgi sarmoyasidan nihoyat to‘liq foyda ola oladimi yoki bu bozor yana Graham aytgan statistikaga qaytadimi?
