Trabzondagi hujum: 11 yil o'tgach besh kishi qo'lga olindi
Turkiya futbolini larzaga keltirgan, hali ham ko‘plab muxlislar xotirasidan o‘chmagan voqea bo‘yicha nihoyat jiddiy qadam tashlandi. Adliya vaziri Akin Gurlek ma’lum qilishicha, 11 yil avval Trabzonda Fenerbahce jamoasi avtobusiga qurolli hujum uyushtirilishi bilan bog‘liq ish doirasida besh nafar gumonlanuvchi qo‘lga olingan.
Gurlek bu xabarni ijtimoiy tarmoqdagi sahifasi orqali e’lon qildi. Unga ko‘ra, tergovchilar ish materiallarini zamonaviy texnik vositalar va yangilangan surishtiruv usullari yordamida qayta ko‘rib chiqqach, Trabzon Bosh prokuraturasi gumonlanuvchilar manzillarida reydlar o‘tkazish haqida qaror chiqargan.
Uy-joylar tintuv qilindi, ayrim materiallar musodara qilindi, sud-huquq jarayonlari esa allaqachon boshlangan. Vazirning ta’kidlashicha, maqsad bitta: aniq dalillar bilan 11 yil avval sodir etilgan bu vahshiyona hujum ortida turgan shaxs yoki shaxslarni aniqlash.
Viaduktdagi lahzalar: avtobus chetga qulamay qolgan kun
2015 yil 4 aprel. Trabzon viloyatining Surmene tumani yaqinidagi viadukt. Fenerbahce Istanbulga qaytish uchun Rizedan Trabzon aeroportiga yo‘l olayotgan edi. Orqada esa Caykur Rizesporga qarshi o‘tkazilgan va 5:1 hisobidagi ishonchli g‘alaba, chempionlik poygasida Galatasaray bilan keskin kurash, baland kayfiyat.
Shu payt o‘q ovozi yangradi.
Avtobus viadukt ustidan o‘tayotganda noma’lum shaxslar o‘t ochdi. O‘q haydovchining yuziga tegdi. Avtobus boshqaruvi bir lahzaga bo‘shab qoldi, og‘ir temir yuk mashinasi yon tomonga og‘a boshladi. Bir qadam narida – chuqur jarlik.
Haydovchi hushini yo‘qotmadi, rulni ushlab qoldi. Yonida o‘tirgan klub xavfsizlik xizmati boshlig‘i darhol tormozga yopishdi. O‘sha soniyalar, o‘sha nafaslar – avtobus chetga uchib ketishidan saqlab qoldi.
Haydovchi shifoxonaga yetkazildi. Futbolchilar va klub rasmiylari jarohat olmadi, lekin avtobus ichidagi qo‘rquvni, o‘sha lahzadagi jimlikni so‘z bilan ifodalash qiyin. Bir ozgina kechikish, bir lahzalik sarosima – va avtobus viadukt chetidan pastga qulashi mumkin edi.
Shu bois Fenerbahce rahbariyati darhol keskin bayonot bilan chiqdi. Klub bu voqeani "suikastga urinish" deb atadi va hodisa to‘liq oydinlashmaguncha maydonga tushmasligini ma’lum qildi.
Turkiya Futbol Federatsiyasi (TFF) ham javobsiz qolmadi. Oliy liga va kubok uchrashuvlari bir hafta muddatga to‘xtatildi. Federatsiya bu hodisani terrorchilik hujumi sifatida baholadi. Turkiya futbolida kamdan-kam kuzatiladigan, lekin o‘sha damda zarur bo‘lgan keskin qaror edi.
Dastlabki tergov, bo‘sh dalillar va yopilgan ish
Hujumdan ko‘p o‘tmay, bir nechta shaxs ushlanib, sudga olib chiqildi. Prokuratura ularning hibsga olinishi tarafdori bo‘ldi, ammo sud boshqacha qaror qabul qildi: yetarli va ishontiruvchi dalillar yo‘qligi sababli gumonlanuvchilar sud nazorati ostida ozod etildi.
Vaqt o‘tdi. Qog‘ozlar papkalarga joylandi, bayonnomalar chang bosdi. Besh yildan ortiq davom etgan surishtiruv yakunda "jinoyat ishi qo‘zg‘atmaslik" qarori bilan yopildi. Futbolchilar va klub xodimlari esa o‘sha kechani, o‘sha viaduktni, o‘sha o‘qni unutolmadi.
Fenerbahce futbolchilari va rasmiylari keyinroq mamlakat Konstitutsiyaviy sudiga yakka tartibda murojaat qilishdi. Ularning da’vosi aniq edi: davlat organlari samarali tergov o‘tkazmadi, bu esa ularning hayotga bo‘lgan huquqini poymol qildi.
2026 yilda qayta ochilgan ish va bugungi reydlar
Burilish nuqtasi 2026 yil may oyida keldi. Adliya vazirligining Hal etilmagan jinoyatlarni tergov qilish bo‘limi ishni qayta ko‘rib chiqdi. Avvalgi "jinoyat ishi qo‘zg‘atmaslik" qarorini bekor qilgan huquqiy qaror tergovchilarga ishni yangidan ochish imkonini berdi.
Shu tariqa 4 aprel 2015 yil, Trabzondagi o‘sha qurolli hujum yana kun tartibiga qaytdi.
Vazir Akin Gurlek o‘sha paytda yozgan so‘zlarini yana eslatdi: bu hujum, avtobus haydovchisi og‘ir jarohat olgan, futbolchilar va klub rasmiylari katta xavf ostida qolgan o‘sha kecha – millat vijdonida ochiq qolgan yara bo‘lib turibdi.
Endi esa tergov amalda yangi bosqichga kirdi. Besh nafar gumonlanuvchi qo‘lga olindi, uylari tintuv qilindi, moddiy dalillar qo‘lga kiritildi. Ish qog‘ozda emas, maydonda – haqiqiy surishtiruv bosqichida davom etmoqda.
Gurlekning ta’kidlashicha, bu jarayon futbol ranglariga, klub nomiga yoki muxlislar guruhiga qarab farqlanmaydi. Qaysi jamoaga, qaysi futbolchiga, qaysi tarafdorlar qatlamiga qarshi bo‘lmasin, zo‘ravonlik har qanday shaklda oxirigacha tergov qilinadi.
11 yil avval viadukt chetidan bir necha santimetr narida to‘xtagan avtobus, bugun yana bir bor savol qo‘ymoqda: Turkiya futboli o‘sha kechadagi o‘qning asl manbasini nihoyat biladimi yoki bu yara yana yillar davomida ochiq qoladimi?
