Noni Madueke: Mundialdagi birinchi tajriba va DR Congo sinovi
Noni Madueke: orzudagi mundial, ammo ko‘ngli tinch emas
Angliya terma jamoasi 2026 yilgi FIFA World Cup pley-off bosqichini boshlash arafasida. Raqib — intizomli va qat’iyatli DR Congo. Sahna — turnirning ilk pley-off bosqichi, Round of 32. Markazda esa yosh, lekin tobora baland parvoz qilayotgan qanot hujumchisi: Noni Madueke.
U uchun bu — birinchi mundial. Orzu ushaldi. Lekin u bu yerga faqat orzusini belgilab qo‘yish uchun kelgani yo‘q.
“World Cup’da o‘ynash — orzuning ro‘yobga chiqishi”, — deydi Noni.
So‘zlaridan minnatdorlik seziladi, ammo ohangida ochiq bir narsa bor: bu boshi, xolos. “Birinchi maqsad bajarildi, bundan xursandman. Endi esa pley-offni intiqlik bilan kutyapman. O‘zingni yuqori darajaga ko‘tarishingni his qilishing kerak, sen top o‘yinchisan, bu yerda bekorga emassan”.
Madueke uchun bu turnir — faqat sahna emas, sinov ham. 60 yildirki, Angliya katta sovrin kutmoqda. Bu safar u o‘sha tarixiy yukni bo‘lishayotganlardan biri.
Pley-off ruhi: “Bu yerda hammasi o‘zingga bog‘liq”
Noni gapirarkan, pley-off futbolining keskinligini yashirmaydi. U biladi: bu bosqichda har bir qaror, har bir dribling, har bir pressing — narigi bosqichga yo‘l yoki ertasiga og‘ir sarlavhalar.
“Yurting uchun eng katta sahnada o‘ynayapsan, o‘z qobiliyatingga ortiqcha ishonch bo‘lishi kerak. Knockout futbol — asl maydon mana shu. Men aynan shu bosqich uchun eng yaxshi holatimda bo‘lishga harakat qilyapman. Oxir-oqibat, o‘sha maydonda jamoadoshlaring bilan birga, natijani ta’minlash o‘zingga bog‘liq”.
Bu so‘zlar shunchaki balandparvoz ibora emas. Angliya guruh bosqichida Ghana bilan nol-nol durang o‘ynaganini eslash kifoya: raqiblar chizig‘ini yorib o‘tish qanchalik mushkul bo‘lishi mumkinligi allaqachon ko‘rinib bo‘lgan.
Endi navbat DR Congo’ga. O‘xshash ssenariy bo‘lishi ehtimoli katta.
DR Congo sinovi: 30 metrga siqilgan maydon
Madueke raqibni e’tiborsiz qoldirish fikridan yiroq. Aksincha, u Afrikaning bu jamoasini Angliya uchun zarur bo‘lgan sinov sifatida ko‘radi.
“Har bir jamoa qiynaladi, raqib 30 metr ichida 11 nafar o‘yinchi bilan joylashsa. Bunday himoyani yorib o‘tish oson emas. Boshqa top terma jamoalar ham qiynalayotganini ko‘rdik. Bu hozirgi futbolning bir qismi”, — deydi u.
U Angliya nomi o‘ziyoq raqibni ehtiyotkorlikka majbur qilishini ham tan oladi.
“Albatta, Angliya bilan o‘ynayotgan bo‘lsang, tabiiy ravishda ko‘proq himoyaviy yondashuvni tanlaysan, chunki bizning jamoamizdagi sifat bunga majbur qiladi. O‘yin og‘ir bo‘lishini kutyapman. World Cup’ning bu bosqichida hech bir raqibni yengil qabul qila olmaysan. Ularning ham kuchli tomonlari, o‘z sifatlari bor. O‘yin albatta murakkab bo‘ladi va biz boshidanoq tayyor bo‘lamiz”.
Bu gaplar ortida Angliyaning oldingi turnirlardagi og‘riqli tajribasi ham turibdi. Bir lahzalik beparvolik — va hammasi tugashi mumkin. Madueke buni yaxshi biladi.
Zaxiradagi qurol: chuqur tarkib va sog‘lom raqobat
Angliya esa bu safar maydonga nafaqat nom, balki chuqur tarkib bilan chiqyapti. Ayniqsa hujum chizig‘ida. Thomas Tuchel guruh bosqichidayoq zaxiradan faol foydalandi, turli kombinatsiyalarni sinab ko‘rdi va hujumdagi variantlar sonini ko‘z-ko‘z qildi.
Noni ham shu rotatsiya ichida: birinchi katta turnirida ikki marta asosiy tarkibda, bir marta zaxiradan maydonga tushdi. Bu unga yoqadi. Chunki bunday raqobat uni hushyor ushlab turadi.
“Doim eng yuqori darajada bo‘lishing kerak, chunki ortingda jamoaga kirish uchun intilib turgan top o‘yinchi borligini bilasan. Bunday sog‘lom raqobat foydali. Lekin Arsenal va Angliya uchun o‘ynayotgan bo‘lsang, seni yuqori darajada ushlab turish uchun boshqa hech kim kerak emas — bu o‘ziyoq talab”, — deydi u.
Bu so‘zlar klubdagi kundalik bosimni ham eslatadi: Londonda ham, terma jamoda ham xatoga joy kam. Ayniqsa qanotda.
Bukayo Saka bilan kurash — va bir jamoa uchun xizmat
Madueke klubdagi jamoadoshi Bukayo Saka bilan bir xil pozitsiya uchun raqobatlashmoqda. Bu mavsumda Arsenal’da ham, endi esa terma jamoada ham. Ko‘p o‘yinchilar uchun bu noqulay bo‘lishi mumkin. Lekin Noni buni zavq bilan qabul qiladi.
“Oddiy holatda bu biroz g‘alati bo‘lishi kerakdek tuyuladi, lekin unday emas”, — deydi u. “Bu bizning munosabatimizga ta’sir qilmaydi. Maydonga kim tushmasin, bir-birimiz uchun eng yaxshisini xohlaymiz. Chunki u yaxshi o‘ynasa ham, men yaxshi o‘ynasam ham, Arsenal va Angliya g‘alaba qozonish ehtimoli oshadi”.
Bu yerda raqobat ham, sheriklik ham yonma-yon yuradi. Ular bir-birini pastga tortmaydi, aksincha, yuqoriga ko‘taradi. Ayniqsa, klubdagi muvaffaqiyat fonida.
“Yutug‘ingni — Premier League chempionligini — bunday yirik va nufuzli turnirga olib kirish zo‘r tuyg‘u. Bu albatta seni ishonch bilan to‘ldiradi”.
Braziliyadagi do‘st, mundialdagi ehtiyot
Matbuot anjumanida Arsenal qanotlari mavzusi keng muhokama qilindi. Aynan shu paytda boshqa qit’ada yana bir klubdosh sahnaga chiqdi: Gabriel Martinelli Braziliya uchun kechgi g‘alaba to‘pini kiritdi.
Noni bu yangilikni eshitganda jilmayib yubordi.
“Albatta, u uchun xursandman. Umid qilamanki, u juda yaxshi o‘ynashda davom etadi, faqat bizga qarshi emas”, — deya kulib qo‘shadi u.
Bir jumlada ham do‘stlik, ham raqobat, ham bo‘lajak dramatik to‘qnashuv ehtimoli jamlangan. World Cup shunday turnir — klubdoshlar bir zumda raqibga aylanishi mumkin.
Endi navbat DR Congo’ga. Madueke uchun bu shunchaki navbatdagi o‘yin emas. Bu — orzusi boshlangan sahnada haqiqiy ta’sir o‘tkazish imkoniyati. Savol bitta: u va jamoadoshlari 60 yillik sukutni buzishga qadam qo‘ya oladimi?
