Norvegiya Jahon chempionatidagi tarixiy g‘alaba: Haaland va Nylandning roli
Arlingtondagi issiq, shovqinli kechada Erling Haaland maydon markazida shoxli dubulg‘a bilan turibdi. Atrofida jamoadoshlari, tribunada esa qizil rangga burkangan muxlislar. “Viking Row” yana sahnada – futbolchilarning muxlislar bilan birga o‘tirib, sinxron eshkak eshgandek harakati bu safar shunchaki shou emasdi. Bu – tarix edi.
Norvegiya Jahon chempionatida ilk bor pley-off bosqichida g‘alaba qozondi. Bu gapning o‘ziyoq vaziyatning og‘irligini his qildiradi. Lekin bu g‘alaba qanday keldi – mana shu haqiqiy hikoya.
Haalandning bir zarbasi – butun millatning yelkasidan yukni oldi
86-daqiqa. Hisob 1:1. Stadionda taranglikni qo‘l bilan ushlasa bo‘ladi. Shunda Patrick Berg to‘p bilan jarima maydoni ichiga yorib kiradi, atrofida uch nafar himoyachi. Ular Bergga yopishib, bir zumga hammasi to‘pga qarab qoladi. Aynan shu lahzada Haaland bo‘sh qoladi.
Berg chaqqon uzatma beradi. Haaland chap oyog‘ini qo‘yadi. Zarba emas, ko‘proq sekin tegizish. To‘p chiziq tomon dumalaydi, go‘yo vaqt ham bir zum to‘xtab qolgandek. Haaland o‘zi ham yana bir tepishga hozirlanib oldinga intiladi, lekin bunga hojat qolmaydi. To‘p chiziqdan o‘tadi.
Norvegiya 2:1. Haaland uchun esa bu terma jamoadagi 53 uchrashuvda 60-gol. Bu turnirdagi uchinchi o‘yinida beshinchi gol. Faqat Lionel Messi undan oldinda – Argentinaning yulduzi oltita gol bilan.
Haaland butun o‘yin davomida to‘pga atigi 27 marta tegdi – maydonda to‘liq o‘ynagan norvegiyaliklarning eng kam ko‘rinishdagi futbolchisi. Lekin aynan bitta tegishi hammasini hal qildi.
Nusa – tushga o‘xshagan zarba, tushga o‘xshagan turnir
Bu kechaning birinchi qahramoni Antonio Nusa bo‘ldi. 39-daqiqa, u jarima maydonining chap burchagi yaqinida to‘pni qabul qiladi, bir necha qadam tashlaydi va o‘ng oyog‘i bilan zarba beradi. To‘p ikki himoyachi orasidan uchib o‘tib, uzoq burchakka yo‘naladi.
Yahia Fofana sakraydi, qo‘lini oxirgi imkoniyat bilan cho‘zadi, lekin yetolmaydi. U hali havoda bo‘la turib, boshini orqaga buradi va to‘pning darvozaga kirayotganini ko‘radi. Nusa uchun bu Jahon chempionatidagi ilk gol, terma jamoadagi 28 o‘yinda to‘qqizinchi. U esa bu lahzani faqat bitta jumla bilan ifodalay oldi: bu – uning orzusi ro‘yobga chiqqan lahza.
Norvegiya o‘sha paytda o‘yinni yaxshi nazorat qilayotgandi. To‘p ham, ritm ham ularning qo‘lida edi. Lekin bu turnirda hech bir ustunlik kafolat emas.
Diallo sahnaga chiqdi, lekin Nyland so‘nggi so‘zni aytdi
Ikkinchi bo‘limda o‘yin keskinlashdi. 55-daqiqada Nicolas Pepe avvalgi o‘yinda ikki gol urganini yana eslatmoqchi bo‘ldi, lekin Orjan Nyland uni to‘xtatdi. Shundan keyin Norvegiya hisobni 2:0 qilishga juda yaqin bo‘ldi – Torbjorn Heggenning zarbasini darvoza chizig‘i oldida Amad Diallo qaytarib qoldi. Aynan shu Diallo keyin hammasini o‘zgartiradi.
74-daqiqa. Diallo va Pepe “devorcha” o‘ynashadi. Qaytgan to‘p Dialloga qulay tushadi, u chap oyog‘i bilan bo‘shliqni topib, kuchli zarba beradi. 1:1. Kot-d’Ivuarning yosh “Fil”lari yana o‘yinga qaytdi.
Bu gol Norvegiyani larzaga solishi mumkin edi. Lekin Ståle Solbakken jamoasi tarqab ketmadi. Murabbiy o‘yin tugagach, “ularning goli bizni osonlikcha vahimaga tushirishi mumkin edi, lekin biz o‘z o‘yinimizni qayta topdik”, dedi. Norvegiya yana tartibni tikladi, pressingdan chiqdi, to‘pni ushlab turishni boshladi va oxir-oqibat Haaland zarbasi bilan mukofotini oldi.
Ammo dramatik lahzalar hali tugamagan edi.
Hakm asosiy vaqtga olti daqiqa qo‘shib berdi. Oxirgi daqiqalarda Kot-d’Ivuar bor kuchi bilan oldinga tashlandi. To‘g‘ridan-to‘g‘ri jarima zarbasi huquqi – to‘p yonida yana Diallo. U bu safar ham qahramonga aylanishi mumkin edi.
Zarba kuchli va aniqlik bilan uchib bordi. Nyland sakradi, tanasini cho‘zdi, chap qo‘lini tanasi ustidan olib o‘tdi va to‘pni qaytarib qoldi. Bu – uning to‘rtinchi seyvı, lekin eng muhimidir. Norvegiya uchun esa tarixiy pley-off g‘alabasini saqlab qolgan lahza.
1998 xotirasi va yangi Braziliya sinovi
Norvegiya bu Jahon chempionatiga 1998-yildan beri ilk bor qaytdi. O‘sha paytda ular guruh bosqichining so‘nggi turida amaldagi chempion Braziliyani 83 va 89-daqiqalarda urilgan gollar bilan 2:1 hisobida mag‘lub etib, tarix yaratgandi. Oradan 28 yil o‘tdi. Endi esa yana Braziliya.
Bu safar pley-off, bu safar MetLife Stadium, East Rutherford, New Jersey. Besh karra chempionga qarshi yangi avlod. Haaland, Odegaard, Nusa – boshqa Norvegiya, lekin eski orzu.
Jamoa sardori Martin Odegaard o‘yin tugagach, tribunalar oldida baraban chalib, “Viking Row” ritmini belgiladi. Uning so‘zlari qisqa, lekin aniq bo‘ldi: hozircha ular faqat bugungi g‘alabadan zavqlanmoqchi. “Baxtlimiz, faxrlanamiz. Umid qilamizki, orzu qilishda, ishonishda va shunday o‘ynashda davom etamiz”, dedi u.
Kot-d’Ivuar uchun esa bu turnir ikki g‘alaba orqasidan kelgan achchiq yakun bo‘ldi. FIFA reytingida 31-o‘rinda turadigan bu yosh jamoa Jahon chempionatida ilk bor ikki bor g‘alaba qozongan bo‘lsa-da, bu safar to‘rtinchi ishtirokini chorak finalga aylantira olmadi. Diallo “erishganlarimizdan faxrlanamiz, lekin bizda farq kiritadigan futbolchilar borligini bilgan holda bu juda katta xafagarchilik”, deb ochig‘ini aytdi.
Arlington tuni esa Norvegiya uchun boshqacha mazmun oldi. Bu nafaqat tarixiy g‘alaba, balki uzoq tanaffusdan keyingi qaytishning ramzi bo‘ldi. Endi savol bitta: bu jamoa uchun Braziliyaga qarshi o‘yin – chegarami yoki yangi bobning boshlanishimi?
